Osoby z tym rodzajem zaburzenia osobowości są nie tylko nadmiernie zamknięte w sobie i nie nawiązują kontaktów społecznych czy interpersonalnych, lecz charakteryzują się także zaburzeniami poznawczymi, percepcyjnymi oraz ekscentrycznością w porozumiewaniu się i zachowaniu. Występuje też dziwaczne myślenie, postrzeganie i mowa. Mimo że osoby z zaburzeniem schizotypowym zazwyczaj zachowują kontakt z rzeczywistością, to jednak wykazują myślenie zabobonne i ksobne, a pod wpływem silnego stresu mogą pojawiać się u nich przejściowe objawy psychotyczne.Osoby te mają problemy z koncentracją uwagi i pogorszeniem pamięci operacyjnej ( np zapamiętywanie szeregu cyfr ). Pozbawione są pewnego rodzaju kluczowej umiejętności integracji, która pozwala im kontrolować sytuację i iść przez życie, realizując osobiste cele. Wynikiem tego jest niepełne opanowanie wielu podstawowych umiejętności, takich jak zdolność do jasnego wysławiania się, co często powoduje, że dorosły człowiek staję się bezproduktywny i dryfuje bez celu. Niekiedy osoby te istotnie wierzą, że dysponują nadprzyrodzoną mocą i angażują się w magiczne rytuały. Ich dziwaczny sposób myślenia, mowy i inne zachowania przypominają objawy obserwowane w cięższych przypadkach schizofrenii, dlatego zdarza się, iż pierwsza diagnoza mówi o prostej lub utajonej schizofrenii.Rozpoznanie tego typu zaburzenia osobowości w całej populacji ocenia się na około 3%.